Batı İttifakında "Kıyamet" Senaryosu: Trump ABD’yi NATO’dan Çekebilir mi?
Halil Uzan
Dünya siyasetinde sular durulmuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşüyle birlikte NATO’nun geleceği yeniden tartışmaya açıldı. Trump’ın seçim kampanyasından bu yana sürdürdüğü "Avrupa kendi başının çaresine bakmalı" çıkışı, ittifakın kalbi Brüksel’de "Washington bizi terk mi edecek?" korkusunu zirveye taşıdı.
Trump’ın "Tahsilat" Diplomasisi: "Borcunu Ödemeyene Koruma Yok"
Trump, NATO üyesi ülkelerin savunma harcamalarını GSYİH’lerinin yüzde 2’sine çıkarma hedefini bir "zorunluluk" olarak görüyor. Özellikle Almanya ve Fransa gibi dev ekonomilere seslenen Trump’ın, "Yeterli ödemeyi yapmayan ülkeleri Rusya’ya karşı savunmayabiliriz" yönündeki açıklamaları, ittifakın temel taşı olan 5. maddeyi (Birimiz hepimiz için) tartışmalı hale getirdi.
Hukuken Mümkün mü? Kongre’den "Kilit" Hamle
Trump’ın NATO’dan çekilme isteğinin önünde sadece siyasi değil, hukuki engeller de bulunuyor:
-
Yeni Yasa: ABD Kongresi, geçtiğimiz yıl bir başkanın tek başına NATO’dan çekilme kararı almasını engelleyen bir yasayı onayladı.
-
Senato Onayı Şartı: Çekilme kararı için artık Senato’nun üçte iki çoğunluğunun onayı gerekiyor. Ancak Trump’ın "finansmanı kesme" veya "personel çekme" gibi yetkilerini kullanarak ittifakı işlevsiz bırakabileceği belirtiliyor.
Avrupa Kendi Ordusunu mu Kuruyor?
Washington’dan gelen bu sinyaller, Avrupa Birliği içinde "Stratejik Özerklik" tartışmalarını alevlendirdi:
-
Avrupa Savunma Fonu: AB ülkeleri, ABD’ye bağımlılığı azaltmak için kendi savunma sanayilerine milyarlarca euro yatırım yapmaya başladı.
-
Fransa-Almanya Hattı: Macron’un "Avrupa ordusu" vizyonu, Doğu Avrupa ülkeleri tarafından daha ciddiye alınmaya başlandı.
-
Ukrayna Faktörü: Ukrayna-Rusya savaşı devam ederken ABD’nin desteğini çekmesi, Avrupa için varoluşsal bir tehdit olarak görülüyor.
Uzmanlar Ne Diyor? "Blöf mü, Gerçek mi?"
Uluslararası ilişkiler uzmanları, Trump’ın NATO’yu tamamen terk etmek yerine, bu tehdidi Avrupa’yı daha fazla harcama yapmaya zorlamak için bir "pazarlık kozu" olarak kullandığını savunuyor. Ancak Trump’ın öngörülemez dış politika tarzı, en kötü senaryonun bile masada kalmasına neden oluyor.
Özetle: Trump’ın NATO mesajları, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana kurulan küresel güvenlik mimarisini kökten sarsıyor. İttifakın devam edip etmeyeceği, Avrupa’nın pamuk ipliğine bağlı savunma stratejilerinde gizli.
