Aydın'da Tarihi Keşif: Tralleis Antik Kenti'nde 2 Bin Yıllık "Olimpik" Havuz Tamamen Gün Yüzüne Çıkarıldı
Halil Uzan
Aydın'ın Efeler ilçesinde, şehir merkezine yalnızca 3 kilometre mesafede bulunan Tralleis Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmalarında arkeoloji dünyasını heyecanlandıran bir keşfe imza atıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras" projesi kapsamında geçen yıl başlayan yüzme havuzu kazıları başarıyla tamamlandı ve Antik Çağ standartlarına göre "olimpik" kabul edilen devasa bir soğuk su yüzme havuzu tamamen ortaya çıkarıldı.
Kazı çalışmaları, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çekilmez başkanlığında, zeytin ağaçlarının arasında yükselen 40 bin metrekarelik devasa hamam-gymnasium (eğitim ve spor) kompleksinde yürütülüyor.
Antik Çağın Profesyonel Sporcuları Bu Havuzda Yetişiyordu
Ortaya çıkarılan havuzun boyutları, kapasitesi ve o dönem üstlendiği işlevlere dair öne çıkan tarihi detaylar şu şekildedir:
-
Boyutları ve Derinliği: Yapılan titiz kazılar sonucunda havuzun 37 metre uzunluğunda ve 12 metre genişliğinde olduğu netleşti. Havuzun derinliği ise Antik Çağ havuz mimarisi standartlarına tam uyum sağlayacak şekilde 1,5 metre olarak ölçüldü.
-
300 Kişilik Kapasite: Hamam kompleksinin tam orta kısmında konumlanan bu açık hava soğuk su yüzme havuzu, aynı anda yaklaşık 300 kişinin bir arada yüzebileceği bir büyüklüğe sahip.
Profesyonel Sporcu Eğitimi: Havuzun hemen arkasında büyük bir gymnasium (çok amaçlı eğitim alanı) bulunuyor. Antik Çağ'da bu kompleksi günde 3 ila 5 bin kişinin kullandığı tahmin ediliyor. Burada eğitim gören çocukların gelecekte profesyonel birer sporcu olmaları beklendiği için, yüzme eğitimlerini belirli ölçü ve standartlara sahip bu "olimpik" havuzda alıyor ve diğer kentlerdeki büyük müsabakalara hazırlanıyorlardı.
56 Kilometrelik Hatla Gelen Dağ Suyu ve Kanalizasyon Sistemi
2 bin yıl öncesinin mühendislik ve altyapı dehasını gözler önüne seren havuzun su sirkülasyon sistemi şu şekilde işliyordu:
-
Dağlardan Gelen Kaynak Suyu: Havuzun üstü Antik Çağ'da da tamamen açıktı ve özellikle Aydın'ın kavurucu yaz sıcaklarında serinlemek amacıyla yoğun şekilde kullanılıyordu. Havuzun temiz su ihtiyacı, kentin kuzeyindeki dağlardan uzanan yaklaşık 56 kilometre uzunluğundaki gelişmiş bir su iletim hattıyla kesintisiz olarak sağlanıyordu.
-
Gelişmiş Tahliye Sistemi: Kazılarda havuz suyu kirlendiğinde suyun hızla tahliye edilmesini, havuzun temizlenip yeniden doldurulmasını sağlayan gelişmiş bir antik kanalizasyon sistemine de rastlandı.
Gelecek Hedefi: Havuzu Yeniden Suyla Buluşturmak
Kazı Başkanı Prof. Dr. Murat Çekilmez, Tralleis Antik Kenti'ndeki restorasyon ve koruma çalışmalarının bütünüyle tamamlanmasının ardından bu tarihi havuzun asırlar sonra yeniden suyla doldurulacağını müjdeledi. Böylece antik kenti ziyaret edenler, 2 bin yıl öncesinin atmosferini canlı bir şekilde deneyimleyebilecek.
