Aydın'da Tarihi Keşif: 2 Bin Yıllık "Olimpik" Havuz Gün Yüzüne Çıkarıldı
Halil Uzan
Aydın’ın Efeler ilçesinde yer alan Tralleis Antik Kenti'nde Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras" projesi kapsamında yürütülen kazı çalışmalarında heyecan verici bir keşif yapıldı. Antik kentte devam eden kazılarda, Antik Çağ dönemi standartlarına göre "olimpik" büyüklükte kabul edilen, yaklaşık 300 kişi kapasiteli devasa bir soğuk su yüzme havuzu tamamen gün yüzüne çıkarıldı.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çekilmez başkanlığında zeytin ağaçlarının arasında yürütülen kazı çalışmaları, kentin en görkemli yapılarından olan 40 bin metrekarelik devasa hamam kompleksinde yoğunlaşıyor.
Antik Çağın Profesyonel Sporcuları Burada Yetişiyordu
Ortaya çıkarılan havuzun boyutları ve kullanım amacına ilişkin açıklamalar yapan Prof. Dr. Murat Çekilmez, yapının o dönemin spor okulu (gymnasium) ile doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Keşfe dair öne çıkan teknik detaylar ve bulgular şu şekildedir:
-
Boyutları: Yapılan kazılar neticesinde havuzun 37 metre uzunluğunda ve 12 metre genişliğinde olduğu tespit edildi.
-
Derinliği: Antik Çağ havuz standardı olan 1,5 metre derinliğe sahip.
Kapasitesi: Hamam kompleksinin orta kısmında yer alan bu soğuk su yüzme havuzu aynı anda yaklaşık 300 kişiyi ağırlayabilecek kapasitede.
Profesyonel Eğitim Alanı: Havuzun hemen arkasında yer alan gymnasium (çok amaçlı eğitim kompleksi) nedeniyle, burada eğitim gören çocukların yüzme dersi aldığı ve diğer kentlerdeki spor müsabakalarına katılmak üzere profesyonel sporcu olarak yetiştirildiği tahmin ediliyor.
2 Bin Yıl Öncesinin Mühendislik Harikası: 56 Kilometrelik Su Hattı
Havuzun sadece büyüklüğü değil, aynı zamanda işletilmesi için kurulan altyapı sistemi de antik dönemin gelişmiş mühendislik gücünü gözler önüne seriyor:
-
Dağlardan Gelen Kaynak Suyu: Havuzun temiz su ihtiyacı, kentin kuzeyindeki dağlardan başlayan ve yaklaşık 56 kilometre boyunca uzanan gelişmiş bir su kemeri/iletim sistemiyle karşılanıyordu.
-
Kanalizasyon ve Hızlı Boşaltma: Kazılar sırasında, havuzun kirlendiği zaman suyun hızla tahliye edilmesini sağlayan gelişmiş bir kanalizasyon sistemine de rastlandı. Bu sayede havuz suyu hızlı bir şekilde boşaltılıp temizlenerek yeniden doldurulabiliyordu.
Üstü Açık Yapı: Havuzun üstünün Antik Çağ'da da tamamen açık olduğu ve özellikle Aydın'ın kavurucu yaz sıcaklarında insanların serinlemesi amacıyla aktif olarak kullanıldığı düşünülüyor.
Hedef Havuzu Yeniden Suyla Buluşturmak: Kazı başkanı Prof. Dr. Çekilmez, tüm restorasyon ve sağlamlaştırma çalışmalarının tamamlanmasının ardından bu tarihi havuza tekrar su doldurmayı ve antik atmosferi ziyaretçilere canlı bir şekilde hissettirmeyi planladıklarını müjdeledi.
