Kıdem tazminatı: DİSK ve Türk-İş'ten kıdem tazminatını ortadan kaldıracak girişimlere son verme çağrısı

Hükümet tarafından Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile çalışanların kıdem tazminatı hakkının özel bir emeklilik fonuna aktarılması değerlendirilirken, Türk-İş ve DİSK ise kıdem tazminatının kendileri için 'kırmızı çizgi' olduğunu belirtiyor. Sendikalara göre ekonomik krizin yaşandığı bu süreçte işçiler, kıdem tazminatını 'kaybetmek' anlamına gelecek değişiklikleri değil, gelir dağılımında adaletin ve iş güvencesinin sağlanmasını talep ediyor.

Kıdem tazminatı: DİSK ve Türk-İş'ten kıdem tazminatını ortadan kaldıracak girişimlere son verme çağrısı

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Erdoğan tarafından 2022 yılında yürürlüğe sokulacağı açıklandı. TES'i faaliyete geçireceklerini belirten Erdopğan, "Böylece çalışanlarımız emeklilikte daha da rahat edecekler. Bunun için devlet elini taşın altına koyacak. Bu kapsamda oluşacak fon ile Türkiye'nin istihdam kalkanını sürekli hale getirmeyi hedefliyoruz" dedi.

 Erdoğanın bu açıklamasının ardından Aile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı tarafından işçilerin kıdem tazminatı hakkında değişikliğe gidilecek bir taslağın hazırlandığına ilişkin iddialar basında yer almaya başlaması işçi sendikaları tarafından tepki ile karşılandı. 

Kıdem tazminatında öngörülen değişiklik ile ilgilİ 15 Haziranda Anadolu Ajansının yaptığı habere göre ''hem kıdem tazminatında kazanılmış mevcut hakların korunması hem de ilave emeklilik desteği sağlanmasının" amaçlandığı belirtildi. 

Bazı bilgilere göre ise  henüz işçi sendikalarına gönderilmiş, düzenlemenin detaylarını içeren herhangi bir taslak bulunmuyor. TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK yetkilileri, şu ana dek basında yer alan haberlerden ve AA'nın paylaştığı detaylardan  bazı çıkarımda bulundıklarını  ve bu çıkarıma göre AA'nın haberinde mevcut kıdem tazminatı sisteminde, işçilerin tazminatlarını alma oranının yüzde 14'lerde kaldığından ve tüm çalışanların çeşitli nedenlerle bu hakkından yararlanması mümkün olmadığından bahsediliyor.

Yapılan habere göre işçinin kıdem tazminatının içerisindeki işveren katkı payı ile devlet katkısı toplamının yüzde 50'si TES sigorta hesabına aktarılacak, yüzde 50'si çalışanın hesabında kazanılmış hak olarak tutulacak.

Katılımcı, 60 yaşını tamamladıktan sonra emekli olmaya hak kazanacak.

Çalışan istifa ettiğinde bireysel fon hesabındaki tutarlar kazanılmış hak olarak kendisinde kalacak.

60 yaşını doldurmamış katılımcılara, ilk konut edinimi, evlilik (bir kereye mahsus), ağır hastalık ve işsiz kalınması (bir defaya mahsus) sebeplerinden her biri için TES hesabında bulunan birikim tutarının yüzde 10'unu geçmemek şartıyla ödeme yapılabilecek.

Emeklilik haricinde ödeme oranı toplamı yüzde 30'u geçemeyecek ve kalan tutar aylık olarak ödenecek.

Türk-İş Başkanlar Kurulu toplantısı

bugün kıdem tazminatı tartışmalarıyla ilgili değerlendirmelerini yazılı bir açıklama ile duyuran Türk-İş Başkanlar Kurulu açıklamasında "Her yıl farklı adlar ve değişikliklerle gündeme getirilen ve kıdem tazminatında mevcut düzenlemeye göre hak kaybına neden olacak girişimlerin artık sona ermesi gerektiği" ifade edildi.

Türk-İş Başkanlar Kurulu yazılı açıklamasında, Türkiye işçi sınıfının ve Türk-İş'in kıdem tazminatının  kırmızı çizgisi olduğu ve kıdem tazminatını ortadan kaldıracak düzenlemelere son verilmesi gerektiği belirtildi.

Covid-19 salgını zamanlarında çalışanın temel sorunu olduğunun altını çizerek  "Yaşanan bu sorunlara karşı çözüm üretilmesi gerekirken, kıdem tazminatı değişikliği konusunun yeniden gündeme getirilmesi, doğru ve kabul edilebilir bir yaklaşım değildir" ifadelerine yer verildi.

29 Haziran Pazartesi günü Türk-iş, 81 ilde Türk-İş Bölge ve İl Temsilcileri ile şube başkanları ve yöneticileri, işyeri temsilcileri, işçilerin katılımıyla basın toplantısı düzenleneceğini duyurdu.

Türk-İş'in kıdem tazminatına ilişkin değerlendirmeleri şöyle sıralandı:

  • Hükümet tarafından gündeme getirilen tamamlayıcı emeklilik sigortası (TES) sistemi ile işçilerin kıdem tazminatı hakkı yeniden düzenlenmek ve zaman içinde ortadan kaldırılmak istenmektedir.
  • 25 yaş altı, 50 yaş üstü çalışanlar için öngörülen belirli süreli sözleşme düzenlemesi de kıdem tazminatı hakkını ve dolayısıyla iş güvencesini ortadan kaldıracak niteliktedir.
  • Ne bundan önceki dönemde ne de bu süreçte sosyal tarafların kıdem tazminatının kaldırılarak yerine tamamlayıcı emeklilik sisteminin getirilmesine ilişkin herhangi bir talebi bulunmamaktadır.
  • Kıdem tazminatının fona devredilmesi, süresinin azaltılması gibi bu hakkın tasfiyesine ya da zayıflatılmasına yönelik her türlü girişim karşısında işçinin haklı tepkisi ve talepleri kararlılıkla savunulacaktır.
  • Türk-İş Başkanlar Kurulu, bugün çalışanlar ve gelecekte çalışacak olanlar için kıdem tazminatının mevcut haliyle korunmasından yanadır. Kıdem tazminatının özüne yönelik hiçbir düzenlemeye katılım ve onay verilmeyecektir.

işçiler

HAK-İŞ: Bu dönem kıdem tazminatı konusunun tartışılması uygun olmaz

İşçi sendikaları kıdam tazminatını  'işçinin son güvencesi, son kalesi' olarak tanımlıyor. 4857 sayılı iş kanununa göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve iş güvencesi, yalnızca belirsiz süreli iş sözleşmeleri ile çalışan işçiler için geçerli kılınıyorken yeni istihdam paketiyle ilgili haberlere göre, 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlarda belirli süreli iş sözleşmelerinin 2 yıl süre ile uzatılması bu kişilerin kıdem hakkından yararlanamayacakları eleştirisine neden oluyor. 

Peki, toplu iş sözleşmeleri aracılığı ile kıdem tazminatı güvenceye alınabilir mi?

Danimarka, Belçika ve Fransa gibi ülkelerde  toplu iş sözleşmesinden yüzde 90'ın üzerinde işçi yararlanıyor. 

 AB ve OECD ülkeleri arasında yüzde 7 ile Türkiye son sırada yer alıyor. 

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu'na göre hükümet bu tasarıyla hem kıdem tazminatını ortadan kaldırmayı hem de süreli sözleşmelerle esnek ve tazminatsız çalışma modellerini yaygınlaştırmayı hedefliyor

Sosyal medyadan yaptığı paylaşım ile #kıdemtazminatınadokunma paylaşımı yaptı. 

Resmi Twitter'da görüntüle

@ArzuCerkezoglu tarafından yapılan numaralı Twitter paylaşımının sonu şu şekilde;

"Bir taraftan doğrudan TES ile kıdem tazminatı fona devredilmek isteniyor, diğer taraftan da 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar için belirli süre iş sözleşmesi ile kıdem tazminatı ortadan kaldırılmaya çalışılıyor.

Türkiye'de de son 45 yıldır çeşitli hükümetler döneminde kıdem tazminatı hakkını budamaya yönelik girişimler olduğunu ancak işçilerin karşı koyması sebebiyle birçok kez geri çekildiğini söyleyerek Türkiye'de fonların akıbetini hepimiz biliyoruz. Şu andaki işsizlik sigortası da tümüyle amacı dışında kullanılıyor ve fonlar hükümetin mega projelerine harcanıyor, iş verenlere çeşitli biçimlerde destek olarak sunuluyor. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak bu konu gündeme geldiğinde, 'BES'e -yani şimdiki ifade ile TES'e- entegre bir kıdem tazminatı fonu kuracağız ve böylelikle hazineye çok ciddi bir kaynak yaratacağız' dedi. Bunu zaten saklamıyorlar, tazminatlardan oluşan kaynağı kullanacağını açıkça ifade ediyorlar." diyen Çerkezoğlu,  işçilerin çok daha güvencesiz hale geleceğini ve kolaylıkla işten çıkarılabileceklerini belirtiyor. 

"Kıdem tazminatı sistemi değil, işverenler hak kaybı yaratıyor"

Kıdem tazminatıyla ilgili olarak basına yansıyan haberler içerisinde, olası değişikliğin sadece özel sektör çalışanlarını kapsayacağı, kamu çalışanlarının bu değişiklikten muaf tutulacağı iddia edilmişti.

Bu iddiayı değerlendiren Çerkezoğlu, "Böyle bir düzenleme işçiler arasında eşitsizlik yaratacağı için Anayasa'ya aykırılık teşkil edecektir. Bu en fazla kıdem tazminatının fona devredilmesi karşısında işçilerin tutumu bilindiği için işçileri kendi arasında bölmeye yönelik bir yaklaşım olabilir" diyor.

Çerkezoğlu ayrıca, mevcut kıdem tazminatı sisteminde işçilerin hak kayıpları yaşadığı ve bu nedenle fona devredilmesi gerektiği değerlendirmelerine de katılmıyor.

Milyonlarca işçinin hiçbir kazanılmış hak kaybına uğramaması için mevcut sistemin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Çerkezoğlu, tazminat ödemeyen iş verenlerin sebep olduğu aksaklıkların önüne geçmek gerektiğini kaydediyor.

Olası kıdem tazminatı değişikliğini savunanlar, tazminatın emeklilik maaşlarına ekleneceği ve böylece emekli maaşlarını artıracağı gerekçesiyle herhangi bir kayıp yaşanmayacağını iddia ediyor.

Ancak Çerkezoğlu, Türkiye'de her geçen gün artan yoksulluk ve ekonomik kriz düşünüldüğünde, işçiler için kıdem tazminatının her zamankinden daha önemli olduğunun altını çiziyor:

"Türkiye'de çok ciddi bir işsizlik yaşanıyor, ücretler düşüyor, gelir dağılımında adaletsizlik ve yoksulluk artıyor. Bütün veriler gösteriyor ki bu daha da artacak."

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER